Door erop te klikken kunt u van alle foto’s op deze pagina een grotere versie zien.

Krachtbron DAF YA 328.

Vrachtauto 3 ton 6x6 DAF YA 328.

Krachtbron compleet DAF YA 328.

De krachtbron op bok voor de DAF YA 328. bestaat uit een Hercules JXLD-motor, een koppeling en een versnellingsbak en het complete koelsysteem.

Hercules motor.

In 1951 kreeg DAF opdracht voor de productie van een 1-tons vrachtauto 4x4 en een 3-tons vrachtauto 6x6 voor de Landmacht. Later kwam daar een 3-tons vrachtauto 4x4 bij. Dat werden respectievelijk de DAF’s 126, 318 en 314. DAF koos daarvoor motoren van de Amerikaanse motorfabrikant Hercules Motor Corporation. Die stond bekend om de levering van betrouwbare motoren. Voor hun civiele productie paste DAF ook motoren van deze firma toe. Voor de militaire vrachtauto's koos DAF de JXC-motor, een zescilinder benzinemotor van 4.620 cm³ met een vermogen van 102 pk.

De eerste serie van ongeveer 210 stuks DAF YA 318 artillerietrekker toonde een aantal tekortkomingen. Onder andere de motor bleek te krap bemeten. Voor de tweede serie, waarvan er ongeveer 4.500 zijn geproduceerd, gebruikte DAF de zwaardere Hercules JXLD-motor. Die leverde dertig pk meer dan de JXC. Die voertuigserie werd de DAF YA 328: drie ton, tweede serie, acht wielen. Die tweede serie ging in september 1953 in productie.

Hercules JXLD-motor.

DAF YA 328 motor
in DAF-museum.

Hercules bouwde de JX-motoren sinds de 1930’er jaren voor allerlei militaire toepassingen. JX stond voor een zware zescilinder benzinemotor met zijkleppen. Een letter daarachter, A tot D, stond voor de boring x slag, waarbij D het grootste slagvolume had met een boring x slag van 4 x 4¼ inch, 101,6 x 107,95 cm. De JXLD was een standaard JXD-motor, maar met een andere krukas en drijfstangen waardoor de slag werd verlengd van 4¼ naar 4½ inch (114,3 mm). Daardoor kreeg hij meer vermogen, maar vooral een hoger koppel bij een laag toerental. De combinatie van deze motor met een vijfversnellingsbak en reductiebak met twee versnellingen en de unieke ophanging van de zes aangedreven wielen, maakten de YA 328 tot de modernste en beste artillerietrekker in die tijd. Vanwege zijn uiterlijk en brute kracht werd hij “Dikke DAF” genoemd.

De JX-motoren hebben een gietijzeren blok en kop en aluminium zuigers. De krukas is zevenmaal gelagerd. De boring x slag van een JXLD is 101,6 x 114,3 mm wat bij zes cilinders een slagvolume geeft van 5.556 cm³. De kleppen bevinden zich in het blok, parallel aan de cilinders, dus een zijklepper. In- en uitlaatspruitstuk vormen één gietstuk. Hij is voorzien van een Solex valstroomcarburateur. Een compressor voor de luchtdruk bekrachtiging van de hydraulische remmen, werkdruk 6 bar, is met een steun op de motor bevestigd en wordt met twee V-riemen vanaf de krukaspoelie aangedreven. Zie foto.
De motor levert een vermogen van 131 pk bij 3.200 omw/min en een koppel van 368 Nm bij 1.400 omw/min.

Koppeling

De koppeling is een enkelvoudige droge platenkoppeling, Rockford 14” TT. De buitendiameter van de koppelingsplaat is 35,6 cm, de binnendiameter is 20,3 cm.

Versnellingsbak.

Versnellingsbak ZF AK 5-33

De versnellingsbak is een ZF AK 5-33 (overdrive) met vijf versnellingen vooruit en één achteruit, niet gesynchroniseerd. Dat is een bak van Zahnradfabrik Friedrichshafen van het type All Klauen, dat wil zeggen dat de tandwielen continu in aangrijping zijn en bij het schakelen met klauwkoppelingen aan de as worden gekoppeld. Dit wordt ook “constant mesh” genoemd. De 5 staat voor het aantal versnellingen en 33 voor het maximale koppel aan de ingaande as, 33 mkg (332,6 Nm). De motor levert bij 2.800 omw/min netto, dus na aftrek van waterpomp, ventilator, dynamo, compressor,oliepomp en benzinepomp, 101 pk en een maximaal koppel van 32,2 mkg (315,8 Nm) bij 1.400 omw/min.
De overbrengingsverhoudingen per versnelling zijn:
1^e versnelling   5,56 : 1
2^e versnelling   2,93 : 1
3^e versnelling   1,66 : 1
4^e versnelling   1       : 1
5^e versnelling   0,786: 1
Achteruit           5,12 : 1

Koelsysteem.

Het koelsysteem bevat éénentwintig liter koelvloeistof dat door een mechanisch aangedreven waterpomp wordt rondgepompt door de motor en de radiateur. Een zesbladige ventilator wordt aangedreven door een V-riem vanaf de krukaspoelie. Deze draait in een luchttunnel aan de achterzijde van de radiateur.

Krachtbron uitbouwen

Het was voor die tijd heel modern dat voor het uitvoeren van reparaties een complete krachtbron op eenvoudige wijze kon worden uit- en weer ingebouwd. Daarvoor moest de voorruit en het front worden verwijderd, ophanging en verbindingen worden losgemaakt en kon de krachtbron uit het voertuig worden getakeld. Dit werk werd gedaan door personeel van een Technische Dienst hersteleenheid.