DAF 66 YA.

DAF 66 YA niet meer in de collectie.

DAF 66 YA in museum SHCRTT.

Ons museum had een DAF 66 YA in de expositie. Daarmee konden we de DAF Variomatic tonen. In 2024 kregen wij een variomatic als los component. Daardoor konden we de DAF plaats laten maken om andere dingen te kunnen exposeren. Het voertuig bevindt zich inmiddels niet meer in onze collectie. Wel kunt u de motor en de Variomatic zien. U vindt deze in de hoek met motoren en versnellingsbakken. U kunt beschrijvingen daarover lezen door er hieronder op te klikken.

DAF 66 YA Motor DAF 66 YA Variomatic

Ontwikkeling DAF 66 YA.

De tweetakt MUNGA van DKW, die de NEKAF-jeeps opvolgde, was geen succes. Hij was zo weinig inzetbaar, dat een deel daarvan begin 1970’er jaren werd omgewisseld met de oude NEKAF’s van mobilisabele eenheden. De vervanging van deze jeeps zou nog even duren en het werd duidelijk dat er iets moest komen om het tekort aan te vullen. Onderzoek wees uit dat voor veruit de meeste van deze voertuigen ook kon worden volstaan met een commercieel voertuig dat niet of minder terreinvaardig was. Dat zou deze tijdelijke oplossing goedkoper maken.

DAF 55 YA beproeving.

DAF 66 YA serie.

In 1970 kreeg DAF in Eindhoven het verzoek om een prototype te bouwen met een draagvermogen van 0,5 ton. Zij maakten van hun door een variomatic aangedreven personenauto DAF 44 een militaire uitvoering met linnen kap. In 1971 en 1972 werden vier voertuigen in een beproeving vergeleken: de VW T2 Pick-up, de VW T2-Combi, de VW 181 en de DAF. DAF leverde twee stuks aangepaste DAF 55 die inmiddels in serieproductie was. Voor wat betreft degelijkheid, levensduurverwachting en exploitatiekosten kwam de DAF het beste uit die beproeving. Voor deugdelijkheid, dus geschiktheid voor het beoogde gebruik, was de VW T2 Pick-up de beste. De Landmacht koos voor de DAF 55.

Productie.

DAF 66 civiel 1974.

Op 29 december 1972 plaatste Defensie bij DAF een order voor 1185 voertuigen. Omdat in de civiele productie inmiddels de DAF 66 van de band liep, werd voor deze order de DAF 66 aangepast. De voertuigen werden geleverd in 1974 en 1975. In een verificatiebeproeving stelde de Materieel Beproevingsafdeling 2 (MBA 2) in 1974 vast dat dit voertuig in negatieve zin afweek van het beproevingsmodel en vond dertien ernstige gebreken waardoor tijdens de productie constructieve wijzigingen nodig waren.

Alhoewel de civiele DAF 66 in Born werd geproduceerd, werden de militaire uitvoeringen door DAF in Eindhoven gebouwd. De bodemgroep en delen van de opbouw, zoals motorkap en spatborden, werden door Borne aan Eindoven geleverd, waar ze werden aangepast en de overige carroseriedelen werden gemaakt.

Naam DAF 66 YA.

De namen van alle tot dan toe door DAF geproduceerde militaire voertuigen begonnen met een nummer, waar het laadvermogen, nummer van de bouwserie en het aantal aangedreven wielen in was verwerkt, gevolgd door de letter Y die stond voor militair voertuig en een letter die het gebruiksdoel aangaf. Omdat dit voertuig al een naam had in de civiele uitvoering, werd eenvoudig deze volledige naam, dus DAF 66, overgenomen en daar de letters Y voor militair voertuig en A voor algemene dienst aan toegevoegd. Hieruit is dus niet het laadvermogen en dergelijke af te leiden. Dit is de enige afwijkende benaming voor DAF-voertuigen bij Defensie en wil nog wel eens verwarring geven.

Beschrijving van het voertuig.

De DAF 66 YA is een aangepaste civiele personenauto. De carrosserie is opgebouwd als bij een jeep, dus met lage zijwanden en een zeildoek opbouw die neergeklapt kan worden zoals bij een cabriolet. Ook de voorruit kan over de motorkap neergeklapt worden waardoor er een heel laag profiel ontstaat.

De auto heeft vier stoelen en kan personen of kleine goederen vervoeren tot een maximale last van 400 kg. De elektrische installatie is 24 Volt zodat militaire accessoires gebruikt kunnen worden, zoals radio’s.

DAF 66 YA motor.

DAF 66 YA Variomatic.

Hij is voorzien van een 1.108 cm³ viercilinder benzinemotor van Renault met een vermogen van 47 pk. Een compleet exemplaar daarvan vindt u elders in de collectie. Aandrijving van de achteras gebeurt door een variomatic, een vinding van Huub van Doorne, waar DAF beroemd om is geworden. Dat is een aandrijving met V-riemen op poelies met snelheids- en toerenafhankelijk wisselende diameters waardoor een volledig automatische transmissie ontstaat. Voor beschrijvingen van de motor en de variomatic, zie de links bovenaan deze pagina.

Zwaarste terrein voor “Dafje”?

Aandrijflijn DAF 66.
Afb. uit folder DAF 66 1972.

Het was de eerste in serie gebouwde kleine personenauto ter wereld die voorzien was van een volledig automatische transmissie. De bediening bestond uit het “pientere pookje” waarmee je alleen neutraal, vooruit en achteruit hoefde te schakelen. Gasgeven en remmen deed de rest. Door deze eenvoudige bediening was de auto erg geliefd bij vrouwen. Mannen deden er daarom nogal schamper over. De variomatic werd ook wel “Jarretel-aandrijving” genoemd. Daarbij had hij ook slechts tweewielaandrijving en door de variomatic had hij ook een geringe bodemvrijheid. Dus niet geschikt voor terreinrijden. De DAF 66 YA vond men een surrogaat jeep!

Colonnebegeleiding

Maar als één van de zeer weinige militaire voertuigen was hij voorzien van een kachel. Daarbij zat en reed hij super comfortabel en snel. Door zijn hoge maximumsnelheid van 115 km/h en groot acceleratievermogen, was hij bij de Koninklijke Marechaussee zeer geliefd als colonnebegeleider. Gedurende zijn levensloop bij de krijgsmacht, zijn de gebruikers steeds meer van hun “DAFje” gaan houden!

Doordat de omkeerbak vóór de variomatic was geplaatst, konden de Dafjes even snel achteruit- als vooruitrijden. Op het Eurocircuit, een terrein bij Valkenswaard tussen Eindhoven en de Belgische grens, werden in de 1970’er jaren achteruitrijwedstrijden voor Dafjes georganiseerd die op TV werden uitgezonden. Door de andere stuurgeometrie bij achteruitrijden, is het bij hoge snelheid moeilijk om gecontroleerd een bocht te rijden, wat spectaculaire capriolen opleverde. De programma’s hadden een hoog vermakelijkheidsgehalte!

Gebruik door de Koninklijke Landmacht.

Eind 1972 bestelde Defensie 1.185 voertuigen DAF 66 YA die in 1974 en 1975 instroomden. In de tweede helft van de 1980’er jaren begon de aflossing, maar de laatste hebben nog tot 1994 dienstgedaan. De Dafjes werden afgelost door een combinatie van nieuwe voertuigen, waaronder VW-Combi’s en dergelijke. De DAF 66 YA was betrouwbaar en gaf nauwelijks werk voor de Technische Dienst. Wel kwam er speciaal voor dit voertuig een wielbalanceerapparaat bij in de uitrusting van de Technische Dienst-werkplaatsen. Ook daarvan kunt u een exemplaar in onze expositie zien.