De hedonische loopband is het verschijnsel dat je went aan verbeteringen in je leven: iets maakt je eerst blij, maar na verloop van tijd wordt het normaal en neemt het extra geluksgevoel af. Dit heet ook hedonische adaptatie of hedonische gewenning. positivepsychology
Waarom heet het een loopband?
Je blijft streven naar iets nieuws — meer geld, een mooier huis, een volgende aankoop — maar doordat je eraan went, stijgt je tevredenheid niet noodzakelijk blijvend mee. Zoals op een loopband: je loopt hard, maar komt niet zoveel verder als je verwacht. Bij consumptie kan dat leiden tot een cyclus van kopen, tijdelijk genieten, wennen en opnieuw iets willen kopen. open.overheid
Een denkbeeldig voorbeeld:
- Je verlangt naar een nieuwe camera en verwacht daar heel blij van te worden.
- Zodra je hem hebt, geniet je van de mogelijkheden.
- Na een paar maanden is hij je vertrouwde camera.
- Een nieuwer model lijkt vervolgens opnieuw de sleutel tot meer plezier.
De camera kan nog steeds nuttig zijn; het gaat om het verdwijnen van de aanvankelijke extra blijdschap, niet om het verdwijnen van alle waarde. Dat past bij de omschrijving van adaptatie: een prikkel valt steeds minder op en roept daardoor minder van de oorspronkelijke emotionele reactie op. positivepsychology
Betekent dit dat je nooit gelukkiger kunt worden?
Nee. De loopband beschrijft een neiging tot gewenning, geen natuurwet dat iedere verandering zinloos is. Ook na negatieve gebeurtenissen kan gewenning optreden, maar het idee van één vast geluksniveau waar iedereen altijd naar terugkeert is te eenvoudig. positivepsychology
De kern is dus: “Als ik dát eenmaal heb, ben ik blijvend gelukkig” houdt vaak onvoldoende rekening met hoe snel het bijzondere gewoon wordt. positivepsychology